1. Tam olarak neyi erteliyorum?
“İşlerimi toparlamak” veya “projeye başlamak” gibi geniş ifadeleri somutlaştırın. Hangi dosya, görüşme veya karar bekliyor? Görevin tamamlandığını neye bakarak anlayacaksınız?
Örnek: “Sunumu hazırla” yerine “Sunumda yanıtlanacak üç soruyu yaz.”
Kendinize sorun: Bu işi başka birine anlatsam ne yapılacağını anlayabilir mi?
2. Başlamadan önce hangi bilgi veya imkân eksik?
Bir fiyat, belge, karar veya başkasından gelecek yanıt gerekiyor olabilir. Eksik olanı bilmeden doğrudan işi bitirmeye çalışmak yerine, önce bu ihtiyacı tanımlayın.
Örnek: Teklifi tamamlamak için gerekli teslim tarihi bilinmiyorsa ilk adım bu bilgiyi istemek olabilir.
Kendinize sorun: Şu anda ilerlemeyi durduran somut bir eksik var mı?
3. İlk denemeden ne kadarını bekliyorum?
Başlangıçta ortaya çıkacak çalışmayla son hâlini birbirinden ayırabilirsiniz. Bir taslak hazırlamak, çalışmayı tamamlamak veya hemen paylaşmak anlamına gelmez. Görevin niteliği uygunsa ilk aşamanın sınırını belirleyin.
Örnek: “Kusursuz başvuru metni yaz” yerine “Deneyimleri üç kısa maddeyle sırala.”
Kendinize sorun: İlk aşamada neyin yeterli olacağına karar verdim mi?
4. Bu iş şu anki koşullara sığıyor mu?
Zamanı, mevcut sorumlulukları ve ihtiyaç duyulan ortamı düşünün. Başlamak için gereken koşullar yoksa işi küçültmek, destek istemek veya gerçekçi bir zamana taşımak seçenek olabilir. Her ertelemeyi aynı nedenle açıklamaya çalışmayın.
Örnek: Bölünmeden çalışmak gereken bir iş için uygun ortam yoksa önce gerekli çalışma aralığını planlamak.
Kendinize sorun: Planıma yeni bir iş eklersem hangisini azaltacağım?
5. Şimdi atabileceğim gözlemlenebilir adım ne?
Küçük adım, yalnızca kısa süren iş demek değildir; ne yapılacağı anlaşılır bir hareket olmalıdır. Dosyayı bulmak, bir soruyu göndermek veya ilk başlığı yazmak gibi bir adım seçebilirsiniz.
Adımı ne zaman ve hangi koşulda deneyeceğinizi belirleyin. Sonrasında işe yarayıp yaramadığını değerlendirin; gerekirse adımı değiştirin. Bu yaklaşım her durumda başlamayı garanti etmez.
Kurgusal örnek
- Ertelenen iş: Bir müşteri sunumunu hazırlamak.
- Belirsizlik: Dinleyici grubunun beklentisi bilinmiyor.
- İlk hareket: Görüşmenin amacı ve katılımcıları hakkında bilgi istemek.
- Sonraki hareket: Gelen yanıta göre üç başlık oluşturmak.
Bu örnek gerçek danışan hikâyesi değildir ve herkes için aynı çözümü önermez.
Kısa Çalışma Kutusu
Aşağıdaki maddeleri bir deftere not edebilir veya kopyalayarak üzerinde çalıştığınız görevi netleştirmek için kullanabilirsiniz:
- Ertelediğim somut iş: ............................................................
- Tamamlandığını nasıl anlayacağım: ............................................................
- Eksik bilgi veya destek: ............................................................
- İlk aşamada yeterli olacak çıktı: ............................................................
- Deneyeceğim ilk hareket: ............................................................
- Yeniden değerlendireceğim zaman: ............................................................
Öncelik mi, başlama güçlüğü mü?
Hangi işi seçeceğiniz belirsizse öncelikleri değerlendirmek; iş belli olduğu hâlde başlangıç noktası belirsizse görevi somutlaştırmak üzerine düşünebilirsiniz. İki durum aynı anda da bulunabilir. Önceliklerinizi netleştirmeye ve liste içerisinden uygulanabilir seçimler yapmaya yönelik adımlar için önceliklerimi belirleyemiyorum rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Hedeflerinizi Somutlaştıralım
Bu sorular kendinizi puanlamak için değil, tek bir görevi daha anlaşılır hâle getirmek için kullanılabilir. Hedeflerinizi ve atmak istediğiniz adımları bir görüşmede ele almak isterseniz yaşam koçluğu hizmetini inceleyebilirsiniz. Randevu talebinizi formu doldurarak veya WhatsApp üzerinden iletebilirsiniz. Bu yazı psikolojik değerlendirme veya tedavi önerisi değildir.
